در طلاق خلع بدون عوض ، جايز نيست . « 1 » كسب كردن با آنها نيز جايز نيست ، اگرچه منفعت حلال مقصود « 2 » داشته باشند ، مانند استفاده كردن از مدفوع انسان براى كود زمين‌هاى زراعى . البته آب انگور - و مويز و خرما - پس از جوش آمدن « 3 » و پيش از رفتن دو ثلث آن - در اثر تبخير - بنابر اين‌كه نجس باشد از حكم بالا مستثناست . همچنين تمام اقسام كافر حتى مرتد فطرى « 4 » بنابر اقوا مستثناست . نيز سگ شكارى ، سگ گله ، سگ زراعت ، سگ باغ و سگ خانه ( كلاب نافعه ) هم از اين حكم ، مستثنا هستند ] و خريد و فروش آنها جايز است [ . كسب مال از راه مبادله بر اعيان خارجى حرام شرح : بعضى از اعيان و اشيايى كه حكم تحريم مترتب شده و اكتساب با آنها ( كسب مال از طريق مبادله بر آنها ) حرام و ممنوع است ، اعيان نجسه مىباشد . درباره اصل اعيان نجسه در كتاب طهارت بحث شده است . اعيان نجسه به عقيده امام خمينى ( قدس سره ) يازده چيز است : 1 . بول ؛ 2 . مدفوع ؛ 3 . منى ؛ 4 . مردار ؛ 5 . خون ؛ 6 . سگ ؛ 7 . خوك ؛ 8 . شراب و هر مسكرى كه اصالتاً مايع باشد ؛ 9 . فقاع ؛ 10 . كافر ؛ 11 . عرق شتر نجاست‌خوار . اين نكته نيز بديهى است كه هر نجسى حرام است . بنابراين خوردن گوشت مردار و خوك و سگ حرام است ، نوشيدن شراب و خون و . . . حرام است . در باب مكاسب محرمه مسائل معاوضه بر اين اعيان بحث مىشود . بحث اصلى هم در حلّيت و حرمت وضعى مطلق معاوضه بر آنهاست و در برخى از آنها علاوه بر حرمت وضعى ، حرمت تكليفى نيز مطرح مىشود . مانند : معاوضه بر خمر ، و . . . .

--> ( 1 ) . دليل عدم جواز ، اين است كه هبه و صلح مذكور نياز به قبول دارد و نوعى اكتساب شمرده مىشود و مطلق اكتساب با اعيان نجس اشكال دارد . ( 2 ) . منفعتى كه مورد توجه عقلاست و عقلا قصد آن حلال را ميكنند و براى آن پول ميدهند . ( 3 ) . شرط جوش آمدن و غليان آب انگور اين است كه به وسيلهء آتش باشد نه به خودى خود . ( 4 ) . مرتد فطرى واجب القتل است ولى تا اعدام نشده است ماليت دارد اگرچه از ارزش آن كاسته شده است .